Korte beschrijving van de Ierse solodans

Er wordt altijd hoog op de bal van de voet gedanst (of zelfs op de toppen van de tenen, als de danser sterk genoeg is) - de hiel raakt enkel de grond in heavy dancing wanneer het nodig is om klank te maken. Zelfs alle sprongen worden opgevangen op de bal van de voet - wat grondige opwarming en stretching absoluut primordiaal maakt, want de dansvorm plaatst een enorme druk op de spieren en pezen van (vooral) de voeten, enkels en kuiten (voornamelijk de achillespees en de plantar fascis).

De voeten (en meestal ook de knieën) blijven altijd gekruist en uitgedraaid (vanuit de heup).

Bij Irish Dancing moeten bovendien de voeten, van zodra ze niet meer in contact zijn met de vloer, gestrekt zijn. De voet wordt zelden haaks op het been gehouden, behalve bij specifieke bewegingen die dat vergen (zoals bv. de box) , en dat gebeurt altijd op de vloer. Voet vàn de vloer = enkel en voet gestrekt.

Soorten Ierse solodans

Oude en moderne Ierse solodansen

Alle andere dansen zijn moderne choreografieën, en intellectueel eigendom van de school waar ze gedanst worden, en daarom zijn er dan ook strenge regels omtrent het filmen van dansen op competities, of the doorgeven van dansen (op workshops etc), die niet aan jezelf toebehoren - of waarvoor je minstens de toelating hebt gekregen vaan de oorspronkelijke choreograaf.
Hier in België wordt dat intellectueel eigendom al sinds jaar en dag beschermd door de wetgeving, en instituten zoals Sabam - in Ierland daarentegen staat die wettelijke bescherming van de choreograaf en z'n dansen nog in z'n kinderschoenen. An Coimisiún heeft met strenge regels zijn op dat gebied geprobeerd om choreografen zo toch enige bescherming van hun intellectueel eigendom te bieden.

Opbouw van een Ierse solodans

Traditioneel bestaat een dans uit een opeenvolging van muzikale zinnen: die frase is - naargelang de dans en de plaats in die dans - meestal vier of acht maten lang, en wordt twee maal gespeeld/gedanst. Het geheel van passen dat uitgevoerd wordt gedurende zo één frase (of muzikale zin) vormt één geheel, dat altijd eerst gedanst wordt "op rechts" - d.w.z., met de rechtervoet als leidende voet - en daarna volledig wordt herhaald, in spiegelbeeld, op de linkervoet.

Elke zin heeft z'n plaats in het geheel, en wordt dan ook specifiek benoemd:

• de "Lead Around" (of "Lead Round") is altijd de éérste frase van een dans. Hij wordt traditioneel uitgevoerd in een cirkeltje (vandaar ook de naam), alhoewel dat bij dansen op hoger niveau niet altijd gedaan wordt. Beginnersdansen beginnen altijd met een Lead Round in een cirkeltje.
  Afhankelijk van het type solodans, en het niveau ervan, kan de Lead Around 4 of 8 maten lang zijn.
• Bij sommige dansen heet de tweede frase de "Sidestep" - tegenwoordig wordt die bij veel dansen gewoon weggelaten, zeker vanaf het gemiddeld niveau ("Intermediate" of "Meán Grád"). Een gemakkelijke reel of slipjig heeft altijd een sidestep; bij de reel wordt die ook altijd zijwaarts uitgevoerd, vandaar de naam.
  Afhankelijk van het type en het niveau van de dans, kan de Sidestep 4 of 8 maten lang zijn.
• Alle volgende frasen heten "steps" (first step, second step, etc.), en zijn altijd 8 maten lang (met een herhaling van 8 maten op de linkervoet).

BIJVOORBEELD:
de opbouw van een Easy Light Jig (één van de eerste dansen die je leert als je aan irish dancing begint):

• Lead Around (2 maal 8 maten)
  
• Sidestep (2 maal 8 maten)
  
• First Step (2 maal 8 maten)
  
• Second Step (1 of 2 maal 8 maten)

  etc..

• Lead Around (2 maal 4 maten)
  
• Sidestep (2 maal 4 maten)
  
• First Step (2 maal 8 maten)
  
• Second Step (1 of 2 maal 8 maten)

  etc..

Het totaal aantal maten in in de volledige dans hangt af van de "gebruiksomstandigheden"

• voor grade exams moeten de dansen 40 maten lang zijn;
  
• voor feiseanna in het "32-bar system" , moeten ze.....wel...... 32 maten lang zijn. Nogal wiedes.
  
• De competities in het "dancing to the bell"-systeem zijn een heel ander verhaal: misschien heeft de jury zin om even te zien of je die tweede step ook geoefend hebt met een leidende linkervoet...... dus voor dansers die aan zo een competitie deelnemen is het altijd een goed idee op de volledige 48 maten van de dans te trainen. Dat is trouwens de standaardlengte van dansen op de Wereldkampioenschappen Irish Dancing, behalve voor de slipjig en de hornpipe, die elk maar 40 maten lang hoeven te zijn.
  
• presentaties en optredens: tja, anything goes. Het maximum aantal maten van de dans wordt hier uitsluitend bepaald door het uithoudingsvermogen van de danser.

   

En om het hele verhaal nu nóg verwarrender te maken ... ... : de Set Dances volgen deze indeling hoegenaamd niet - maar dat is een verhaal apart dat je hier kan lezen.