Het verschil tussen set dances en setdancing
De benaming "set dances" zorgt voor heel wat verwarring. Je hebt namelijk "Set Dances" en "Setdancing" - en de twee hebben - buiten het feit dat ze alletwee Iers zijn, hoegenaamd niks met elkaar te maken.
Hier kan je een paar voorbeelden zien van setdancing: Los Angeles Set Dancers en Kildownet Half-Set.
"Setdancing" is de verzamelnaam voor een (vrij groot) aantal groepsdansen uit verschillende streken, die - voor zover wij weten - niet in competitieverband gedanst worden. Kijk voor meer uitleg hierover op setdancing news (in 't Engels).
In deze dansvorm slaat het woord "set" op de "groep": een "set" van acht mensen voert deze dans uit.
"Set Dances" daarentegen zijn stepdansen die op specifieke muziek gedanst worden - in dit geval heeft het woord "set" de betekenis "vastgelegd": de dansen worden uitgevoerd op "set music": "traditioneel vastgelegde muziek".
De Set Dances - kortweg ook wel "de Sets" genoemd - vormen een zeer boeiende materie, door hun geschiedenis, hun muzikale structuur, die verschillend is van de "gewone" heavy dances, en door hun indeling, waar je even tijd voor nodig hebt om wegwijs in te raken.
Hier is een voorbeeldje van een Set Dance (al zouden de meer gevorderden onder jullie dat wel al moeten kennen…: "King of the Fairies" (helaas verschrikkelijke beeldkwaliteit, maar zo'n mooi gearticuleerd ritme dat ze hier toch een plaats verdient). Betere beeldkwaliteit, en met de echte competitielook: "The Drunken Gauger".
Het verschil tussen de Set Dances en de gewone solodansen
Het verschil tussen de Set Dances en de andere solodansen uit zich op een paar markante manieren:
-
De Set Dances zijn altijd heavy dances. Een Set uitgevoerd als light dance bestaat - volgens de regels van het spel - niet.
-
Bij een "gewone" heavy dance is de choreografie, en alleen de choreografie, van belang: de dansers moet capabel zijn om die uit te voeren op om het even welke (uiteraard geschikte) muziek. Dat is net één van de moeilijkheden: je kan maandenlang een dans oefenen, op de muziek die je beschikbaar hebt, maar wanneer je ermee in competitie gaat, kan het best zijn dat de muzikant een muziekje speelt dat je nog nooit gehoord hebt. Het zal uiteraard wel dezelfde tijdssignatuur, ritme en tempo hebben dat je gewoon bent - maar het kan een heel ander deuntje zijn. Toch moet je die welbepaalde choreografie kunnen dansen.
Een Set Dance daarentegen wordt altijd op een zeer specifiek stuk muziek gedanst - de choreografie is gemaakt voor dié bepaalde muziek.
-
De structuur van de Set is helemaal anders, zowel qua muziek, als qua choreografie. De benamingen van de opbouw verschillen ook van die van de "gewone" dansen.
Muzikaal gezien wijkt de opbouw van de Set af van wat wij in de westerse wereld normaal gezien beschouwen als een "gewone opbouw" (jazz niet te na gesproken): een simple melodie is gewoonlijk opgebouwd uit muzikale zinnen, elk acht maten lang. De melodie bestaat dus uit een veelvoud van acht maten.
De Set Dances niét: zij bestaan uit een, meestal korter, eerste gedeelte (de Step), dat tweemaal gespeeld wordt (of driemaal, als je de introductie meetelt), en een tweede, meestal langer gedeelte (de Set), dat maar één maal gespeeld wordt. De hoeveelheid maten in zowel Step als Set wijkt in veel van de Set Dances af van de traditionele acht-maten-per-zin regel, wat heel vreemd overkomt de eerste paar keren dat je ze hoort. Sommige van de set Dances hebben dan weer wél een Step van 8 maten, en een Set van 16.
Wat de choreografie betreft: de Step wordt eerst op de rechtervoet gedanst, en dan herhaald op de linkervoet; de Set wordt tegenwoordig alleen nog op de rechtervoet gedanst.
Hierbij dient gezegd dat de oude, traditionele Set Dances oorspronkelijk bestonden uit een introductoire Step, gevolgd door een Set die verschillende steps lang kon zijn - zo heeft de oorspronkelijke, oude versie van "Saint Patrick's Day" vijf Steps.
Onder invloed van de competitiecultuur, waar geen tijd genoeg voorhanden is om alle dansers zo'n lange dansen te laten uitvoeren, is de structuur van de "korte" Sets ontstaan - Step op rechts en links, Set alleen op rechts. Deze gewoonte vindt blijkbaar z'n oorsprong in de westelijke Ierse streek Munster, want zij wordt de "Munster Style" genoemd.
Onderverdeling naar muziek- en danssoort
Set Dances zijn - zoals gezegd - steeds heavy dances. Je kan ze dus onderverdelen in twee groepen: de heavy jig set dances (in 6/8), en de hornpipe set dances (in 2/4 of 4/4).
De lijst kan je hier bekijken .
Eén van de dansen springt een beetje uit de band: "Is the Big Man within?" begint als slipjig (in 9/8), en schakelt halverwege over op heavy jig (6/8) - zij wordt gerekend tot de heavy jig set dances, maar wordt helaas zeer zelden gedanst.
De oude, traditionele setdances, en de "moderne" competitie-setdances
Binnen de Set Dances heb je de "Traditional" set dances, en de "Contemporary" of "Modern" set dances.
Traditional set dances
De traditional set dances (ook wel liefdevol "The Traditionals" genoemd) zijn vrij uniek: niet alleen de muziek ligt vast (en de snelheid ervan), ook de passen die erop gedanst worden, zijn de oude, traditionele choreografieën, en zouden dus overal ter wereld dezelfde moeten zijn. We schrijven hier wel "zouden moeten zijn", want omdat deze dansen in de verschillende Ierse streken gedanst werden, waren er kleine regionale verschillen, die ook gebleven zijn: er zijn dus kleine variaties mogelijk. Maar de verschillen zijn bij de meeste traditionals zo miniem, dat je ervan mag uitgaan dat de versies quasi identiek zijn. Wat dus betekent dat dansers overal ter wereld - al hebben ze elkaar nooit ontmoet en komen ze van scholen met heel verschillende stijlen - te allen tijde samen deze oude traditionele dansen kunnen dansen.
Tot voor kort werden vier dansen beschouwd als "traditional set dances": "Saint Patrick's Day", "The Blackbird", "Garden of Daisies", en "Job of Journeywork". Recent heeft An Coimisiún le Rincí Gaelacha daar nog "King of the Fairies", "Three Sea Captains", en "Jockey to the Fair" aan toegevoegd. Deze drie dansen - die trouwens ook nog steeds als contemporary set dance mogen gedanst worden - zijn dus tegenwoordig toegelaten in competitie als traditionele dans, maar maken nog geen deel deel uit van de officiële examensyllabus. Al zal dat waarschijnlijk niet lang op zich laten wachten. 
Het niveau van de traditionele dansen is ongeveer primary (tus ghrad).
De lijst met alle info over de The Traditionals vind je hier.
"Contemporary" of moderne set dances
Contemporary set dances worden gedanst op de vastgelegde, traditionele muziek (met een vastgelegde minimumsnelheid), maar de choreografie is uniek voor elke school/choreograaf, en het niveau is gevorderd (ard ghrad). Ze worden gerekend tot de dansen met de hoogste moeilijkheidsgraad binnen de Ierse stepdansen, en zijn dan ook één van de topattracties tijdens de grote competities.
Een overzicht van de toegelaten moderne setdances, met aanduiding van de maat en toegelaten minimumsnelheid, vind je hier .
Het zal je misschien verbazen om in de lijst van de moderne setdances ook weer de dansen uit de lijst met traditionele setdances terug te vinden. Maar dat is geen vergissing: deze zeven dansen kunnen zowel als traditionele setdance gedanst worden (met traditionele choreografie, en aan traditioneel (hoger) tempo), als als moderne setdance (met eigen choreografie in ard ghrad-niveau, en aan een tempo gelijk aan of hoger dan de opgelegde minimumsnelheid).
home
