home
sitemap
over Dubh Gall
website f.a.q.

over Irish Dancing
CLRG
regels
grade exams
feiseanna voor
    niet-ingewijden

wablief?!
   GAEILGE!

fotos
kalender
gastenboek
contact
links

Archieven

ENG - FR

Gaeilge - de taal van de Ieren

dansen - competities - niveau's - namen - uitdrukkingen - set dances

alfabetische lijst

 

shamrock

Mhdhghbh? Áúíáé?? Damhasdramaiocht?!?

Als je een ancien bent in de Ierse dans - of gewoon veel met Ierland te maken hebt gehad - dan ben je wel al wat gewoon. Namen zoals Siobhan, Niamh of Uighbhean hebben geen geheimen meer voor jou.
Als je daarentegen als min of meer toevallige bezoeker op onze site bent terechtgekomen, begrijpen we best dat je naar je leesbril grijpt. Maar geen nood, je hoeft het nummer van je oogarts niet meteen op te zoeken.

Wat je ziet, is gewoon Gaeilge.
En ja, Damhasdramaiocht is een écht woord.

Gaeilge is de oorspronkelijke taal van het Ierse volk, en volgens de Ierse grondwet nog steeds de eerste taal van het land. De oudste geschreven bronnen - in het "Old Irish" - dateren van de 5e eeuw. Vanaf ongeveer de 12e eeuw evolueerde dit Old Irish (via het "Middle Irish") tot de moderne Ierse taal die vandaag gesproken wordt.

Jarenlang werd het Gaeilge in de vergeethoek geduwd door de Engelsen in het land. Als reactie hierop ontstond in 1893 de The Gaelic League (Conradh na Gaeilge), onder de leiding van Douglas Hyde, wiens grootste bekommernis het bewaren van de Ierse taal was. De Conradh na Gaeilge evolueerde snel naar een organisatie die de volledige Ierse cultuur wou vrijwaren en bevorderen, en eind jaren '20 waren zij dan ook de stichters van An Coimisiún le Rincí Gaelacha - de Ierse danscommissie.

Mede dankzij de Conradh na Gaeilge is het Gaeilge nu ook één van de officiële talen binnen de Europese Unie.

Ook de media dragen een steentje bij tot de heropleving van deze mooie oude taal, met de oprichting van RTÉ Raidió na Gaeltachta (Gaeltacht radio) en Teilifís na Gaeilge (Televisie in de Ierse taal).

Het Gaeilge is wel streekgebonden: men maakt gewoonlijk onderscheid tussen de drie grote streken waar de taal gesproken wordt: Munster, Connacht en Ulster. Er zijn kleine verschillen tussen deze taalstijlen, maar het is niet zo dramatisch dat de mensen uit de verschillende streken elkaar niet zouden verstaan.

Niet iedereen in Ierland spreekt vloeiend Gaeilge, al doet de overheid best wel moeite om de taal te promoten.
Er zijn wel gebieden waar de bewoners niet alleen vloeiend Gaeilge spreken, maar het ook gebruiken als dagdagelijkse taal. Deze gebieden worden Gaeltachtaí genoemd (enkelvoud: Gaeltacht).

Gaeilge is een uitzonderlijk mooie taal: je hoort in de muziek van de woorden het glooien van de heuvels en het rollen van de golven rond The Emerald Isle.    

 

 


connemara

 

 

Het is helaas ook verschrikkelijk moeilijk.    

 

Maar wie zich interesseert voor Irish Dancing, komt onvermijdelijk in contact met de taal - ze zijn onlosmakelijk verbonden, en vormen alletwee een sterke uitdrukking van de Ierse cultuur. Dus hebben we een lijstje samengesteld van woorden, namen en uitdrukkingen, die je hier op de site kan tegenkomen. Een beetje uitleg erbij, en zodra we een brokje tijd kunnen vrijmaken, ook een mp3-bestandje, zodat je kan horen hoe die Mhdhghbh's en Áúíáé's nu uitgesproken worden.

Veel plezier.

  terug naar boven

dansen

Namen van de dansen


De benamingen van de verschillende soorten dansen.

GAEILGE NEDERLANDS
Rince Aonair Solodansen
Ríl Reel
Port Éadrom Light Jig
Port Singíl Single Jig
Port Luascadh Slipjig
Port Trom Heavy Jig
Cornphíopa Hornpipe
Ríl Trom Heavy Reel
Rince leithleach traidisiúnta Traditionele Set Dans
Rince Leithleach Moderne Set Dans
Rince Céilí Traditionele Groepsdans
Rince Beirte Dans met 2 personen
Rince Triúr Dans met 3 personen
Rince ceathrar Dans met 4 personen
Rince seisear Dans met 6 personen
Rince Ochtair Dans met 8 personen
Rince Foirne Figuurdans (moderne choreografie)

  terug naar boven

competities

Benamingen van de competities


Er zijn competities op veel verschillende niveau's, gaande van een kleine feis tot de wereldkampioenschappen. Een overzicht.

GAEILGE NEDERLANDS
Oireachtas Rince na Cruinne Wereldkampioenschappen Ierse dans
Oireachtas Rince na hÉireann Ierse kampioenschap Ierse dans
Oireachtas Rince na h-Eorpa Kampioenschap Ierse dans op het Europese vasteland
Oireachtas Ierse danscompetitie op hoog niveau; meestal voor kwalificatie voor de Regionale of Wereldkampioenschappen.
Comórtas Kampioenschapcompetitie, met minimum drie juryleden, en drie dansen
Príomhchomórtas Premier Competition: competite die lijkt op een kampioenschapcompetitie, maar met één enkel jurylid
Feis Wedstrijd Ierse Dans
Feiseanna Meervoud van "feis"
Craobhchomórtas Kampioenschappen
Craobh sa Damhasdramaiocht "Dance Drama" kampioenschap : de dansers dragen hierbij theaterkostuums, en beelden een Iers verhaal uit. De voorvader van de hedendaagse showdancing.

  terug naar boven

niveau's

Namen van de niveau-indelingen


De dansers worden ingedeeld volgens hun niveau. Dit zijn de benamingen van de niveau's.

GAEILGE NEDERLANDS
Bun-Ghrád Beginners
Tús-Ghrád Beginners met ervaring
Meán-Ghrad Met ervaring
Ard-Ghrád Gevorderd
Craobh-ghrád Kampioenschapniveau

  terug naar boven

Eigennamen en titels

Eigennamen en titels


GAEILGE NEDERLANDS
An Coimisiún le Rincí Gaelacha De Ierse Dans Commissie
Conradh na Gaeilge "De Ierse Liga"
Ar Rincí Foirne "De figuurdansen" = het officiële boekje met de 30 toegelaten, officiële traditionele groepsdansen.
Teagascóir Choimisiúin le Rincí Gaelacha Leerkracht met het diploma lesgever van CLRG
Ard Diploma Choimisiúin le Rincí Gaelacha "Hoogste diploma" van CLRG, dus een jurylid
Áine Uí Shé Ons jurylid voor Feis-ke na Beilge 2010 :)
Orfhlaith Ní Bhriain Onze muzikante voor Feis-ke na Beilge 2010 :)
Baile Átha Cliath Dublin
Luimneach Limerick
Gaeilge De Ierse taal
Dubh Gall "De Donkere Buitenlanders" = de Deense vikingen in Ierland
Siobhan Meisjesvoornaam
Niamh Meisjesvoornaam
Uighbhean Jongensvoornaam
RTÉ Raidió na Gaeltachta Gaeltacht radio - radio in in de Ierse taal
Teilifís na Gaeilge Televisie in in de Ierse taal
Gaeltacht Streek in Ierland waar de taal dagelijks gebruikt wordt
Gaeltachtaí Meervoud van "gaeltacht"

  terug naar boven

zinnen en uitdrukkingen

Volledige zinnen of uitdrukkingen


GAEILGE NEDERLANDS
Céad míle fáilte Honderdduizend maal welkom
Claraithe leis an Coimisiún le Rincí Gaelacha Geregistreerd bij de Ierse danscommissie
Rialacha Na Feise Competitieregels

  terug naar boven

set dances

Titels van Set Dances


Meer uitleg over set dances vind je hier.

GAEILGE NEDERLANDS
Bóthar An Lóiste The Lodge Road
Glóir Rodney Rodney’s Glory
Plancstaí Daibhéis Planxty Davis
Rí na Síog King of the Fairies
Titim Paris The Downfall of Paris
Aon agus Dó na Píobaireachta Ace and Deuce of Pipering
Cuan Eochaille Youghal Harbour
Cúlú Bonaparte Bonaparte’s Retreat
An Fiach The Hunt
Madame Bonaparte Madame Bonaparte
An Píobaire The Piper
Rásaí Chill Choinnigh Kilkenny Races
An Réice Fáin The Rambling Rake
An Súisín Bán The White Blanket
Cladhaire na Súile Gorma The Blue Eyed Rascal
An Mangaire Fáin The Roving Pedlar
Na Ceithre Máistrí The Four Masters
Na Trí Captéin Mara The Three Sea Captains
Na Buachaillí Báire The Hurling Boys
Cuimil An Mála Rub The Bag
Cuir Thart An Crúsca Hurry The Jug
An Gaueger Meisceach The Funny Tailor
An Maide Droighnéan The Blackthorn Stick
An Marcach Chuig an Aonach Jockey to the Fair
Plancstaí Drúirí Planxty Drury
Pléaracha na Bandan Humours of Bandon
An Rógaire Buí The Orange Rogue
Rogha Iníon De Brún Miss Brown’s Fancy
Plancstaí Aodh Ó Domhnaill Planxty Hugh O'Donnell
An Scéalaí The Storyteller
An Bheidhleadóir ag an Crann Sí The Fiddler Around The Fairy Tree
An Geag Síléaladh The Sprig of Shillelagh
An Ceoltóir Fáin The Wandering Musician
‘Bhuil an Fear Mór Istigh? Is the Big Man Within?

omhoog

ga naar de alfabetische lijst

 

shamrock divider

home ~ over Dubh Gall ~ website f.a.q. ~ over Irish Dancing ~ solodancing ~ light dances ~ heavy dances ~ set dances
CLRG ~ grade exams ~ feiseanna voor niet-ingewijden ~ Gaeilge
fotos ~ kalender ~ sitemap ~ gastenboek ~ contact ~ links ~ Archieven ~ Feis-ke na Beilge 2010

 

terug naar boven